Tua Rua [5][6][7] hay còn gọi là Cụm sao Thất Nữ (七女) [8][9][10], là tên cụm sao phân tán M45 (Pleiades) trong chòm Kim Ngưu (Taurus). Tua Rua thường quan sát được vào lúc sáng sớm đầu tháng 6 dương lịch. Nhìn bằng mắt thường, Tua Rua là một đám nhỏ gồm nhiều sao lờ mờ trên bầu trời đêm, rất dễ nhận thấy.
 |
Bảng dưới đây là các sao sáng nhất trong chùm sao này.
| Tên | Danh pháp | Độ sáng biểu kiến | Phân loại sao |
|---|---|---|---|
| Alcyone | Eta (25) Tauri | 2,86 | B7IIIe |
| Atlas | 27 Tauri | 3,62 | B8III |
| Electra | 17 Tauri | 3,70 | B6IIIe |
| Maia | 20 Tauri | 3,86 | B7III |
| Merope | 23 Tauri | 4,17 | B6IVev |
| Taygeta | 19 Tauri | 4,29 | B6V |
| Pleione | 28 (BU) Tauri | 5,09 (var.) | B8IVep |
| Celaeno | 16 Tauri | 5,44 | B7IV |
| Asterope | 21 và 22 Tauri | 5,64; 6,41 | B8Ve/B9V |
| — | 18 Tauri | 5,65 | B8V |
Trong thần thoại phương tây, cụm Thất Nữ - bảy chị em này là những người con gái của người khổng lồ Atlas và nữ thần biển Pleione, họ được sanh ra trên núi Cyllene. Sau khi Atlas nhận nhiệm vụ gánh vác cả địa cầu trên vai mình, chàng thợ săn Orion bắt đầu theo đuổi các chị em Pleiades, tuy nhiên thần Zeus không để chuyện xảy ra và đã biến các chị em thành những chú chim bồ câu rồi sau đó là biến họ thành những ngôi sao và đưa lên bầu trời. Tuy nhiên chòm sao Orion vẫn còn theo đuổi cụm sao Pleiades trên bầu trời đêm.
Ở Việt Nam, Tua Rua theo sát cùng với nền văn hóa lúa nước từ ngàn xưa, truyền miệng qua các câu cao dao tục ngữ. Người nông dân đồng bằng Bắc Bộ còn gọi là Sao Mạ vì xuất hiện trên bầu trời vào thời vụ gieo mạ lúa mùa chính vụ.
- Tua rua thì mặc tua rua;
- Mạ già, ruộng ngấu không thua bạn điền
- Tua rua đi rắc mạ mùa
- Tiểu thử đi bừa cấy ruộng nông sâu
- Tua rua một tháng mười ngày
- Cấy tróc vùng cày cũng được lúa xơi
- Bao giờ nắng rữa bàng trôi
- Tua rua quắt lại thì thôi cấy mùa
 | Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về Tua Rua |
- ^ a ă â b “SIMBAD Astronomical Database”. Results for M45. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2007.
- ^ Percival S. M.; Salaris M.; Groenewegen M. A. T. (2005), The distance to the Pleiades. Main sequence fitting in the near infrared, Astronomy and Astrophysics, q. 429, tr. 887.
- ^ Zwahlen N.; North P.; Debernardi Y.; Eyer L.; Galland F.; Groenewegen M. A. T.; Hummel C. A. (2004), A purely geometric distance to the binary star Atlas, a member of the Pleiades, Astronomy and Astrophysics, q. 425, tr. L45.
- ^ a ă Messier 45
- ^ Nguyễn Văn Huy. Các công trình nghiên cứu của Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, Tập 2. Khoa học xã hội, 2001. Trang 259.
- ^ Ủy ban khoa học xã hội Việt Nam. Viet Nam Social Sciences. Trang 164.
- ^ Nguyễn Văn Huy, Laurel Kendall. Vietnam: Journeys of Body, Mind, and Spirit. University of California Press, 2003. ISBN 0520238710. Trang 120.
- ^ http://www.vutrutrongtamtay.org/2014/11/pleiades-7-chi-em-noi-tieng-tren-bau-troi-dem-mua-dong.html
- ^ http://vatlythienvan.com/quan-sat-thien-van/bau-troi-hang-thang/4622-huong-dan-quan-sat-bau-troi-dem-thang-012017.html
- ^ http://thienvanhanoi.org/forum/showthread.php?2714-M45-Pleiades-Cum-sao-That-nu-huyen-ao-dang-thong-tri-bau-troi-dem
- Bài viết Pleiades - 7 chị em nổi tiếng trên bầu trời đêm mùa đông trên trang Ftvh. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2014.
Nhận xét
Đăng nhận xét